Hyperventilatie
NHG-Patiëntenbrief, versiedatum: september 1998
Deze patiëntenbrief is oorspronkelijk bedoeld als ondersteuning van het
consult door de huisarts. De huisarts geeft de brief mee aan patiënten met de
betreffende ziekte of aandoening. De tekst gaat ervan uit dat de patiënt al door
de huisarts is gezien en dat de informatie uit de brief is
besproken.
De adviezen in de brief gelden alleen voor mensen bij wie de
diagnose is gesteld. De informatie dient niet als vervanging van een consult
door de huisarts. Bedenk bij het lezen dat uw gezondheidssituatie anders kan
zijn als in de teksten wordt beschreven.
Wat is hyperventilatie?
Wanneer u gespannen of angstig bent,
kunnen verschillende lichamelijke klachten ontstaan. Eén van die klachten is
hyperventileren. Hyperventileren wil zeggen dat u te snel of te diep
ademt.
Normale ademhaling
Bij de ademhaling ademt u zuurstof in
en koolzuur uit. De ademhaling past zich aan bij wat u doet. Bij inspanning,
zoals traplopen of hardlopen, heeft u meer zuurstof nodig. U gaat dan vanzelf
sneller ademen en uw hart gaat sneller kloppen.
Hoe ontstaat
hyperventilatie?
Wanneer u angstig of gespannen bent, kan uw lichaam in
een stresstoestand raken. Het lichaam gaat dan stresshormonen aanmaken, zoals
bijvoorbeeld adrenaline. Het is alsof het lichaam zich voorbereidt op een
inspanning. U gaat vanzelf sneller ademhalen en uw hart gaat sneller kloppen. Zo
kunnen angst en gespannenheid ervoor zorgen dat u gaat
hyperventileren.
Verschijnselen van angst
Bij angst en
spanningen kunnen verschillende lichamelijke klachten ontstaan. Voorbeelden
hiervan zijn:
De klachten kunnen beangstigend werken. En door de angst kunnen de klachten
weer toenemen. Zo ontstaat er een vicieuze cirkel.
Adviezen
Als
u merkt dat u hyperventileert of als u andere verschijnselen van angst voelt
opkomen, probeer dan rustig te ademen. Een rustige ademhaling kan helpen de
klachten te verminderen. Er zijn ook andere manieren om de stresstoestand van uw
lichaam te verminderen. Sommige mensen leiden de spanning af door hardop te gaan
lezen. Anderen vinden afleiding in oefeningen als kniebuigingen of
touwtjespringen.
U kunt oefeningen doen
waardoor u rustiger leert ademen. Ga rechtop zitten, probeer de borstkas stil te
houden, en probeer alleen met uw buik te ademen. Houd uw handen op uw buik, net
onder de ribben. Bij iedere ademhaling voelt u uw buik op en neer gaan. Zorg
vooral dat u rustig ademt. Neem steeds drie seconden om in te ademen en zes
seconden om uit te ademen. Tel in gedachten mee:
in - 2 - 3 - uit - 2 - 3
- 4 - 5 - 6
in - 2 - 3 - uit - 2 - 3 - 4 - 5 - 6
enzovoort.
Het
langzaam uitademen is vaak het moeilijkst. Laat daarom bij elke tel een beetje
lucht ontsnappen. Doe de oefening vijf keer achter elkaar en minstens drie keer
per dag. Hoe vaker u oefent, hoe beter.
Vervolgens kunt u uw ademhaling in
verschillende houdingen gaan oefenen: liggend, zittend of staand. Als dat lukt,
kunt u ook oefenen terwijl u ergens mee bezig bent, bijvoorbeeld als u zit te
lezen of als u staat af te wassen.
Aanpakken van de
oorzaak
Probeer na te gaan waarom bepaalde situaties spanningen oproepen.
Het kan zijn dat u zich niet van angst of spanningen bewust bent, maar dat u wel
last heeft van de genoemde klachten. Bespreek dit ook eens met iemand die u goed
kent. Dat geeft misschien een andere kijk op de
situatie.
Medicijnen
Er bestaan geen medicijnen tegen
hyperventilatie, wél tegen de angst. Het nadeel van deze middelen is echter dat
ze het probleem niet oplossen en op den duur verslavend werken.
Hoe
gaat het verder?
Door de gegeven adviezen op te volgen, kunt u leren met
hyperventilatie en andere verschijnselen van angst om te gaan.
Heeft u
nog vragen?
Aan deze website is geen huisarts verbonden om persoonlijke vragen te beantwoorden. We raden u aan om vragen over uw eigen situatie met de huisarts te bespreken.
| © Copyright NHG 2001 |